Dlaczego warto
z nami współpracować?

Już 1 marca Częstochowa stanie się ekologicznym sercem Polski. To właśnie tutaj, pod hasłem „Wiosna znów będzie nasza”, oficjalnie zainaugurowana zostanie 8. edycja Operacji Czysta Rzeka – największej w kraju społecznej inicjatywy sprzątania terenów zielonych. Wybór Częstochowy na miejsce ogólnopolskiego otwarcia nie jest przypadkowy. Miasto to, dzięki niezwykłej aktywności lokalnego sztabu „Z ekologią na TY”, stało się symbolem skutecznego jednoczenia społeczności wokół czystości lokalnych wód. Dlaczego Częstochowa? Częstochowa została wybrana na gospodarza tegorocznego otwarcia jako wyraz uznania dla determinacji lokalnych liderów i mieszkańców. Okazuje się, że także tutaj bije zielone serce Operacji Czysta Rzeka, udowadniając, że dbałość o rzeki to nie tylko sprzątanie, ale przede wszystkim budowanie wspólnoty, która bierze odpowiedzialność za swoje otoczenie. Wspólnie ze sztabem „Z ekologią na TY”, organizatorzy Operacji Czysta Rzeka chcą wysłać sygnał do całej Polski, że każdy może zostać zmianą, której potrzebuje natura. – Cieszymy się, że naszą obecnością możemy docenić zaangażowanie lokalnej społeczności na rzecz czystości zielonych przestrzeni w Częstochowie i okolicach. Wierzymy, że nasze działania na łonie natury mają sens, bo przypominają, że jesteśmy częścią przyrody, która nas otacza, bo wszyscy przecież żyjemy na jednej planecie – mówi Daniel Parol ze Sztabu Głównego Operacji Czysta Rzeka. Miasteczko Operacji Czysta Rzeka przy ul. Piastowskiej Wydarzenie, integrujące lokalną społeczność w celu posprzątania brzegów rzeki Stradomki, rozpocznie się 1 marca o godzinie 11:00 na skwerze przy ulicy Piastowskiej 51. Na wolontariuszy czekać będą pakiety startowe (koszulki, worki, rękawice), ciepły poczęstunek oraz konkurs na najciekawsze znalezisko. Żeby wziąć udział należy się zgłosić tutaj. Liczba miejsc ograniczona. – Chcemy pokazać, że troska o lokalną naturę to nasza wspólna misja. Zapraszamy rodziny, młodzież i starszych mieszkańców. Liczba pakietów jest ograniczona, więc warto pojawić się punktualnie – mówi Konrad Słomczewski, Szef Sztabu „Z ekologią na TY” i współorganizator akcji otwarcia 8. edycji Operacji Czysta Rzeka. Początek marca to także moment, w którym w całej Polsce rusza oficjalna rejestracja sztabów i uczestników akcji lokalnych na stronie www.operacjarzeka.pl. Nie tylko rzeka – wielka zbiórka tekstyliów i elektroodpadów Tegoroczne otwarcie edycji w Częstochowie wyróżnia się rozszerzoną formułą. Dzięki współpracy z firmą STALA GROUP oraz Fundacją Myśl Zielono, prowadzona będzie zbiórka: Punkt informacyjny zbiórki będzie znajdował się przy oznakowanym samochodzie. Tam będzie można także pobrać worki na tekstylia i dowiedzieć się o bezpłatnych odbiorach z domów. Program wydarzenia (1 marca 2026): Wsparcie w odbiorze odpadów podczas akcji otwarcia w Częstochowie zapewnia firma Remondis Polska – Oficjalny Odbiorca Odpadów 8. edycji Operacji Czysta Rzeka. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Prezydent Miasta Częstochowy, Krzysztof Matyjaszczyk. Partnerami wydarzenia są: Centrum Usług Komunalnych w Częstochowie, Politechnika Częstochowska, STALA GROUP, Fundacją Myśl Zielono, Polskie Centrum Heurystyki, Fundacja Eltrox Razem Bezpieczniej, Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza OSP Krzepice, Częstochowskie Centrum Aktywności Seniorów i Stowarzyszenie Częstochowskie Amazonki. Operacja Czysta Rzeka To pierwsza w historii skoordynowana akcja społecznego sprzątania rzek na całej ich długości, z uwzględnieniem dopływów, a także brzegów i okolicy. Ma na celu zaangażowanie lokalnych społeczności, samorządów, organizacji pozarządowych, a także turystów do posprzątania rzek i terenów wokół, a w ciągu roku do utrzymania tam czystości. To także akcja edukacyjna i społeczna zakładająca w długiej perspektywie wpływanie na zachowania i postawy obywateli wyrażające dbałość o środowisko lokalne, w którym na co dzień żyją, z którego korzystają, i z którego w przyszłości będą korzystać następne pokolenia. Początkowo miała dotyczyć jedynie rzeki Bug, ale szybko okazało się, że są chętni do propagowania idei w całej Polsce. Dzięki temu w 7 edycjach niemal 100 tysięcy wolontariuszy zebrało ponad 2000 ton śmieci w całej Polsce. Co roku akcję wspierają samorządy, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy, największe wypożyczalnie sprzętu pływającego oraz lokalni liderzy, media i przedstawiciele życia publicznego tacy jak: Jacek Kleyff, Andrzej Stasiuk, Adam Nowak i Raz Dwa Trzy, Stanisław Soyka, Urszula Dudziak, Kayah, Marek Kamiński, Anna Maruszeczko, o. Tomasz Dostatni, prof. Stanisław Baj, dr Andrzej Kruszewicz, o. Leon Knabit, Justyna Steczkowska czy Beata Sadowska. Operację Czysta Rzeka wspierał także śp. Aleksander Doba.  Pomysłodawcą i organizatorem Operacji Czysta Rzeka jest Wydawnictwo 5 Strona – wydawca magazynu Kraina Bugu. 

Ponad 2000 ton zebranych śmieci, niemal 100 tysięcy zaangażowanych wolontariuszy i jedna wspólna misja – troska o polskie rzeki. Największa w kraju akcja społecznego sprzątania terenów zielonych powraca po raz ósmy. 1 marca rusza rejestracja sztabów do Operacji Czysta Rzeka.  Pod hasłem „Wiosna znów będzie nasza” organizatorzy zapraszają lokalnych liderów, samorządy i pasjonatów przyrody do wspólnego działania. Siedem lat wspólnej pracy pokazało, że rzeki są krwiobiegiem naszej natury, a dbałość o nie to maraton, nie sprint. Po rekordowym roku 2025, w którym ponad 31 tysięcy osób sprzątało w każdym zakątku Polski, Operacja Czysta Rzeka nie zwalnia tempa.  Cel pozostaje niezmienny: przywrócić porządek na brzegach polskich rzek i terenach zielonych, jednocząc lokalne społeczności wokół wspólnego dobra – przyrody. Bo Operacja Czysta Rzeka to nie tylko zbieranie odpadów, ale przede wszystkim budowanie wspólnoty, która bierze odpowiedzialność za swoje najbliższe otoczenie. W tym roku organizatorzy chcą, by zaproszenie do działania dotarło do jeszcze większej liczby miast, wsi i sołectw. Rekordowy fundament pod 8. edycję Podsumowanie ubiegłego roku (Raport 2025) nie pozostawia złudzeń – siła Operacji Czysta Rzeka tkwi w sztabach lokalnych. W 2025 roku w ramach akcji zebrano blisko 580 ton odpadów – to efekt zaangażowania rekordowej liczby ponad 31 tysięcy ochotników. Jak zostać Szefem Sztabu? Sercem Operacji Czysta Rzeka są lokalni liderzy. To oni wyznaczają punkty sprzątania, gromadzą ochotników i dbają o logistykę na miejscu. Rejestracja sztabów to pierwszy i najważniejszy krok w kalendarzu akcji. Rusza 1 marca na stronie internetowej www.operacjarzeka.pl. – Nie szukamy superbohaterów, szukamy sąsiadów, przyjaciół i lokalnych liderów, a także firm i samorządów, którzy zechcą z nami powitać wiosnę w najpiękniejszy możliwy sposób: dbając o nasz wspólny dom. System jest prosty i sprawdzony – wystarczy zarejestrować się na naszej stronie, wybrać teren do uprzątnięcia i datę, a następnie potwierdzić gotowość do działania i zorganizować akcję w terenie – wyjaśnia Izabela Sałamacha, rzeczniczka prasowa Operacji Czysta Rzeka. – Jako organizatorzy zapewniamy wsparcie takie jak: pakiety startowe w postaci worków i rękawic, materiały promocyjne oraz, co najważniejsze, poczucie przynależności do wielkiej, operacyjnej rodziny. Wiosna to czas przebudzenia, a my chcemy, by przyroda obudziła się w tym roku czysta. Potrzebujemy Waszej energii! Harmonogram 8. edycji – najważniejsze daty Tegoroczna edycja została zaplanowana tak, by można było przygotować swoją akcję wczesną wiosną, tuż przed pełnym rozkwitem przyrody. Sprzątać będzie można ponad 2 miesiące. Warto wspomnieć, że pretekstów do sprzątania w tym okresie jest co najmniej kilka: Dołącz do nas! Według ogólnopolskiego badania EKObarometr[1] troska o zasoby wodne jest istotna dla społeczeństwa – uważa tak 71,4% respondentów, ale nie jest to możliwe bez budowania świadomości i edukacji w tym zakresie. A Operacja Czysta Rzeka to nie tylko sprzątanie – to właśnie edukacja, a także budowanie relacji i realny wpływ na ekosystem. – Zachęcamy do zakładania sztabów, by wspólnie przygotować się na nadchodzącą wiosnę, a potem się nią cieszyć. Sprzątamy do 4 maja włącznie, ale przypominamy, że system zapisów zamyka się na tydzień przed terminem akcji, bo logistycznie ogarniamy w tym czasie wysyłkę pakietów do szefów sztabów – dodaje Daniel Parol. Więcej informacji, formularze zgłoszeniowe oraz materiały edukacyjne znajdują się na stronie: www.operacjarzeka.pl.  [1] Badanie EKOBAROMETR – VII EDYCJA, SW Research, maj 2025, metoda wywiadów online (CAWI) na panelu internetowym SW Panel, n=1502 Polaków w wieku 16-80 lat; www.ekobarometr.pl, https://operacjarzeka.pl/dla-mediow/susza-troska-o-wlasne-zycie-wyzej-niz-zagrozenia-srodowiskowe/ Operacja Czysta Rzeka To pierwsza w historii skoordynowana akcja społecznego sprzątania rzek na całej ich długości, z uwzględnieniem dopływów, a także brzegów i okolicy. Ma na celu zaangażowanie lokalnych społeczności, samorządów, organizacji pozarządowych, a także turystów do posprzątania rzek i terenów wokół, a w ciągu roku do utrzymania tam czystości. To także akcja edukacyjna i społeczna zakładająca w długiej perspektywie wpływanie na zachowania i postawy obywateli wyrażające dbałość o środowisko lokalne, w którym na co dzień żyją, z którego korzystają, i z którego w przyszłości będą korzystać następne pokolenia. Początkowo miała dotyczyć jedynie rzeki Bug, ale szybko okazało się, że są chętni do propagowania idei w całej Polsce. Dzięki temu w 7 edycjach niemal 100 tysięcy wolontariuszy zebrało ponad 2000 ton śmieci w całej Polsce. Co roku akcję wspierają samorządy, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy, największe wypożyczalnie sprzętu pływającego oraz lokalni liderzy, media i przedstawiciele życia publicznego tacy jak: Jacek Kleyff, Andrzej Stasiuk, Adam Nowak i Raz Dwa Trzy, Stanisław Soyka, Urszula Dudziak, Kayah, Marek Kamiński, Anna Maruszeczko, o. Tomasz Dostatni, prof. Stanisław Baj, dr Andrzej Kruszewicz, o. Leon Knabit, Justyna Steczkowska czy Beata Sadowska. Operację Czysta Rzeka wspierał także śp. Aleksander Doba.  Pomysłodawcą i organizatorem Operacji Czysta Rzeka jest Wydawnictwo 5 Strona – wydawca magazynu Kraina Bugu.  Operacja Czysta Rzeka wspierana jest przez sponsorów i partnerów.  Sponsorem Głównym 8. edycji jest Biedronka, natomiast Sponsorem Strategicznym jest marka Dafi. Sponsorem Oficjalnym jest: Kärcher. Sponsorami Wspierającymi: York PL oraz Pepsico. Oficjalnym Dostawcą Paczek został Inpost, natomiast Partnerem Sztabu Głównego – Odo 24 i Arche. Status Oficjalnego Dostawcy Paliwa otrzymała sieć stacji paliw Moya, a status Oficjalnego Odbiorcy Odpadów – firma Remondis. Generali zostało Oficjalnym Ubezpieczycielem Edycji, a firmy: Auto Podlasie Toyota i Model Opakowania – Partnerami Logistycznymi. Partnerem DOOH – Jet Line, Partnerem Komunikacyjnym – Helios. Szczegółowe informacje:   

Ponad 300 worków śmieci zniknęło bezpowrotnie z rzek i jezior. To efekt pracy 286 miłośników aktywnego wypoczynku, którzy zbierali odpady z wody w ramach ogólnopolskiego wydarzenia  „Cała Polska na kajaki”. Pierwsza skoordynowana akcja sprzątania rzek z kajaka odbyła się w ostatni weekend września. Światowy Dzień Rzek (28 września) był doskonałą okazją do wspólnego działania na rzecz środowiska. Kajaki pozwalają nam dotrzeć do miejsc niedostępnych z lądu, w których gromadzą się odpady. To ekologiczna i aktywna forma troski o środowisko, łącząca integrację zespołową z realną pracą na rzecz natury. W akcję włączyły się firmy kajakowe i stowarzyszenia, które od lat dbają o swoją okolicę organizując m.in. akcje sprzątania w ramach Operacji Czysta Rzeka. W województwie lubelskim sprzątano rzekę Wieprz w Tarnogórze oraz Bystrzycę w Lublinie. „Odcinek jest zdecydowanie czystszy niż podczas akcji wiosennej” – raportuje szefowa sztabu Kanukam, pani Sylwia Rudnicka. W wieściach z krakowskiego sztabu pani Agnieszki Janeckiej czytamy: „30 pełnych worków śmieci plus wielkoformatowe okazy, jak zderzak samochodowy, odkurzacz, paleta, krzesło. Najwięcej oczywiście butelek – szklanych i plastikowych. Zdarzały się buty, materiały budowlane jak rury plastikowe, styropian czy wiadra”. Akcje zorganizowano zarówno w dużych miastach takich jak Częstochowa, Kraków, czy Lublin, jak i mniej znanych miejscowościach, jak Drzewica w województwie łódzkim czy Swaderka w województwie warmińsko-mazurskim. Wolontariusze sprzątali również Kanał Elbląski i starorzecze rzeki Liwy w Miłomłynie oraz rzekę Pasłękę wraz z brzegiem Jeziora Pierzchalskiego. Mazowiecka akcja odbyła się w Wyszkowie nad Bugiem. Jakie śmieci znaleziono w rzece? Różnego rodzaju opakowania po żywności i napojach, szklane i plastikowe butelki, puszki, naczynia jednorazowe. Uczestników zaskoczyły takie znaleziska jak: lodówka, krzesło ogrodowe, koło od roweru czy materac. Niestety, częstym znaleziskiem były opony.  Stan polskich rzek zależy od nas. Chcemy zachęcić lokalne społeczności, firmy kajakowe i samorządy do większej uważności i troski o środowisko oraz kontynuacji akcji. Dziękujemy wszystkim uczestnikom oraz partnerom. Partnerem wydarzenia jest Samorząd Województwa Mazowieckiego. Patronem medialnym jest portal naszemiasto.pl. Partnerem w województwie małopolskim jest firma Comarch S.A. Za ubezpieczenie uczestników dziękujemy firmie Generali.

Wrześniowa aura sprzyja aktywnemu wypoczynkowi. Warto połączyć go z działaniem na rzecz środowiska i z okazji Światowego Dnia Rzek zadbać o swoją rzekę jak uczestnicy akcji Cała Polska na kajaki. Już 27 września rusza ogólnopolska inicjatywa sprzątania rzek – Cała Polska na kajaki. To wyjątkowe wydarzenie, które łączy miłośników przyrody i aktywnego wypoczynku. Dziesiątki kilometrów tras wodnych, kilkuset uczestników i jeden wspólny cel – posprzątanie zalegających na łonie natury śmieci. To pierwsza tego typu skoordynowana akcja społeczna sprzątania rzek z kajaka. W całej Polsce odbędzie się kilkanaście wydarzeń, sprzątniemy między innymi: Wisłę, Bystrzycę, Wieprz czy Bug. Pretekstem do aktywnych spotkań kajakowych jest obchodzony we wrześniu Światowy Dzień Rzek. Cała Polska na kajaki odbędzie się w weekend 27-28 września właśnie z tej okazji. Dzięki zaangażowaniu wypożyczalni sprzętu pływającego, pracowników firm, instytucji oraz wolontariuszy, wspólnie oczyścimy wybrane polskie rzeki, promując jednocześnie rekreację nad wodą i ochronę środowiska. Będzie to największe tego typu wydarzenie w Polsce. Pomysłodawcą wydarzenia jest Daniel Parol, inicjator Operacji Czysta Rzeka, w ramach której co roku od 7 lat przeprowadzane są wiosenne akcje sprzątania rzek i ich okolic. „Tego lata postanowiliśmy sprawdzić jak wygląda stan rzek bezpośrednio po sezonie turystycznym. Światowy Dzień Rzek jest doskonałą okazją do wspólnego działania na rzecz środowiska” –  mówi Daniel Parol. „Kajaki pozwalają dotrzeć do miejsc niedostępnych z lądu, gdzie gromadzą się odpady. To ekologiczna i aktywna forma troski o środowisko, łącząca integrację zespołową z realnym działaniem na rzecz natury” – dodaje organizator. Rzeki i inne zbiorniki wodne nadal wymagają systematycznego sprzątania. W ramach akcji Cała Polska na kajaki 2025 odbędzie się kilkanaście akcji na terenie całej Polski. Będziemy sprzątać w województwach: warmińsko-mazurskim (3 akcje) lubelskim, małopolskim (po 2 akcje), świętokrzyskim, opolskim, mazowieckim, śląskim i łódzkim (po 1 akcji). W akcję włączyły się firmy kajakowe i stowarzyszenia, które od lat dbają o swoją okolicę organizując m.in. akcje sprzątania w ramach Operacji Czysta Rzeka. W lubelskim sprzątane będą odcinki dwóch rzek: Wieprza w Tarnogórze i Bystrzycy w Lublinie. Będziemy sprzątać duże i znane rzeki jak Warta w Częstochowie,  czy Wisła w Krakowie, ale też mniejsze – Ludowy Klub Kajakowy „Drzewica” w łódzkim posprząta rzekę Drzewiczkę, a Stowarzyszenie Miłośników rzeki Marózki – rzekę Marózkę. W warmińsko-mazurskim będzie sprzątany również Kanał Elbląski i starorzecze rzeki Liwy w Miłomłynie oraz rzeka Pasłęka wraz z brzegiem Jeziora Pierzchalskiego. W województwie mazowieckim spotkamy się nad Bugiem w Wyszkowie, gdzie kilkudziesięciu uczestników spłynie i oczyści rzekę z zalegających w niej śmieci, w miejscach, gdzie nie można dotrzeć z lądu.  “Krakowski Klub Morsów “Kaloryfer” co roku przyłącza się do akcji sprzątania brzegów rzek i jezior. Tym razem, odpowiadając na wezwanie Operacji Czysta Rzeka, wyruszamy „na zbiory” w kajakach. Startujemy z przystani Yacht Klub Polski nad Wisłą w stronę stopnia wodnego „Przewóz „. Wisła ma tu spokojny nurt, dlatego przy brzegach osiada i gromadzi się sporo śmieci” – mówi Agnieszka szefowa lokalnego sztabu z Krakowa. Będziemy sprzątać Wisłę na odcinku: Most Wandy, w stronę Stopnia Wodnego Przewóz”. „Chcemy zachęcić lokalne społeczności, firmy kajakowe i samorządy do większej uważności i troski o otaczające nas środowisko oraz kontynuację akcji, która zwraca uwagę na te aspekty w kolejnych latach” – mówią organizatorzy. Lista akcji: 27 września sprzątamy: 28 września sprzątamy: Koordynatorem projektu „Cała Polska na kajaki” jest organizator akcji, Operacja Czysta Rzeka – największej ogólnopolskiej akcji społecznego sprzątania rzek i ich okolic. To inicjatywa, która od lat łączy ludzi w trosce o nasze wspólne środowisko, aktywizując mieszkańców i turystów do dbania o przyrodę. W ciągu 7 edycji udało nam się zmobilizować 95 704 uczestników i zebrać 2024 tony śmieci. Co roku akcję wspierają samorządy, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy, największe wypożyczalnie sprzętu pływającego oraz lokalni liderzy, media i przedstawiciele życia publicznego. Partnerem wydarzenia jest Samorząd Województwa Mazowieckiego. Patronem medialnym jest portal naszemiasto.pl. Partnerem w województwie małopolskim jest firma Comarch S.A.  Więcej informacji o projekcie znajduje się na stronie www.polskanakajaki.pl Facebooku: https://www.facebook.com/polskanakajaki i https://www.facebook.com/operacjarzeka Instagramie: https://www.instagram.com/operacjarzeka/ W sprawie projektu Cała Polska na kajaki zapraszamy do kontaktu z koordynatorką – Katarzyną Szczecińską: adres mailowy: rzeka@operacjarzeka.pl tel: 511 987 560

Budowanie kontaktu z przyrodą z elementami kąpieli leśnych, sprzątanie w plenerze, a także monitoring hydrologiczny to tylko niektóre elementy nowego programu przygotowanego przez Fundację Czysta Rzeka dla szkół podstawowych, który rusza w Olsztynie. Patronat honorowy nad inicjatywą objął Prezydent Miasta Olsztyna oraz Kurator Oświaty Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Wyniki ostatniego ogólnopolskiego badania EKObarometr[1] wskazują, że troska o zasoby wodne jest istotna dla społeczeństwa – uważa tak 71,4% respondentów, ale nie jest to możliwe bez budowania świadomości i edukacji w tym zakresie. Zauważalna susza, postępujące zmiany klimatu oraz niewystarczająca dbałość o środowisko wiąże się więc z koniecznością zadbania o wodę. W związku z tym Fundacja Czysta Rzeka wyszła z inicjatywą działań edukacyjnych w postaci programu edukacyjnego „Życie nad wodą”. „Nasze tak zwane odnawialne zasoby wodne są bardziej niż skromne i wciąż się kurczą. Trzeba przyznać, że znajdujemy się w bardzo trudnej sytuacji. Polska wysycha i stepowieje. I choć Warmia i Mazury wydają się krainą wiecznej wody ze względu na obecność jezior, to warto przyjrzeć się temu problemowi już teraz także w tym regionie” – zauważa dr inż. Konrad Stawecki, hydrobiolog, wiceprezes Fundacji Czysta Rzeka. Pierwsza edycja projektu „Życie nad wodą” dedykowana jest uczniom szkół podstawowych w Olsztynie. Wybór tej lokalizacji nie jest przypadkowy, bo właśnie to miasto jest kluczowe z punktu widzenia grantodawcy. Środki na przeprowadzenie projektu Fundacja Czysta Rzeka otrzymała w ramach wsparcia z Funduszu Meridiam – Meridiam’s Endowment Fund oraz spółki Dobra Energia dla Olsztyna sp. z o.o. Edukacja w plenerze nad wodą Celem programu jest propagowanie wrażliwości ekologicznej oraz postaw przyjaznych środowisku, a także nauka uważności i obserwacji przyrody oraz doceniania dobroczynnego wpływu, jaki natura ma na nasze funkcjonowanie. W ramach zajęć w plenerze uczniowie dowiedzą się, czym jest różnorodność biologiczna i jaka jest jej rola w funkcjonowaniu obszarów wodnych i związanych z wodą, doświadczą działania w grupie i rozwiną kompetencje obywatelskie, które pozwolą na aktywne i odpowiedzialne uczestnictwo w życiu społecznym w przyszłości. „Nasz program opiera się na praktycznej edukacji, polegającej na kształceniu prośrodowiskowych nawyków wśród dzieci i budowaniu więzi z naturą. Dzięki temu pokażemy młodym ludziom, że mogą mieć realny wpływ na swoje najbliższe otoczenie. Uczniowie zobaczą, że w naturalny sposób mogą stać się wrażliwymi na niepokojące zjawiska strażnikami lokalnej przyrody” – mówi Izabela Sałamacha, prezeska Fundacji Czysta Rzeka. Program „Życie nad wodą” obejmuje pięć spotkań edukacyjnych nad wybranym przez szkołę akwenem, który na okres roku szkolnego placówka weźmie „pod opiekę”. W trakcie autorskich zajęć uczestnicy będą zaprzyjaźniać się z najbliższą rzeką lub jeziorem oraz otoczeniem przyrodniczym, poznawać historię i zwracać uwagę na to, jaki wpływ człowiek wywiera na środowisko. Uczniowie poszerzą także swoją wiedzę na temat form ochrony przyrody, poznają rodzaje odpadów oraz ich szkodliwość, a także zasady odpowiedzialnego gospodarowania odpadami. Swoje wnioski będą mogli zapisywać w osobistym Dzienniku Obserwacji, a następnie podzielić się doświadczeniami z rówieśnikami z innych szkół. Na zakończenie programu uczniowie wraz z opiekunami pojadą na wycieczkę do Centrum Edukacji Ekologicznej Hydropolis we Wrocławiu lub innej wybranej placówki edukacyjnej. Kto i jak może wziąć udział? Propozycja całorocznych zajęć edukacyjnych w skierowana jest do klas 4-7 szkół podstawowych w Olsztynie. W pierwszej edycji mogą wziąć uczniowie 3 różnych placówek jako reprezentanci jednej wybranej klasy. Klasę do programu zgłasza nauczyciel po uzyskaniu zgody dyrektora szkoły. Rekrutacja odbywa się poprzez formularz dostępny na stronie internetowej Fundacji Czysta Rzeka: https://czystarzeka.org/programy-2/zycie-nad-woda/. W zgłoszeniu należy m.in. uzasadnić chęć udziału w programie. Warto także przedstawić dotychczasową działalność ekologiczną i ew. osiągnięcia szkoły związane z ochroną środowiska, ale nie są to warunki konieczne do kwalifikacji do programu. „Zgłaszając szkołę do programu, nauczyciel wskazuje zbiornik, który uczniowie wezmą pod opiekę i obserwację. Może to być dowolny naturalny akwen w Olsztynie: rzeka lub jezioro. Fundacja Czysta Rzeka przeprowadzi tam autorskie warsztaty w plenerze, a uczniowie będą prowadzić tam całoroczne obserwacje i dwukrotnie posprzątają monitorowany teren. Zależy nam, aby młodzi obywatele poczuli w ten sposób tożsamość ze swoją małą ojczyzną oraz potrzebę świadomego dbania o otaczające środowisko” – dodaje Sałamacha. Rekrutacja do programu ruszyła 1 września i potrwa do 23 września. Do 3 października organizatorzy wyłonią 3 szkoły, które zostały zakwalifikowane do udziału w programie. „Cieszymy się, że ok. 90 uczniów będzie mogło wziąć udział w kompleksowym programie edukacyjnym „Życie and wodą”. Działania angażujące społeczność szkolną w plenerze są praktycznym uzupełnieniem edukacji, dlatego zachęcamy olsztyńskie szkoły do udziału w tej inicjatywie dla dobra otaczającej nas przyrody i przyszłego życia kolejnych pokoleń naszego miasta. Mamy nadzieję, że realizowane w taki sposób działania edukacyjne przyniosą rezultaty i będą mogły w kolejnych latach objąć więcej szkół, a nawet inne obszary Warmii i Mazur” – mówi Krzysztof Witkowski, prezes zarządu spółki Dobra Energia dla Olsztyna. Prezydent Miasta Olsztyna – Robert Szewczyk oraz Warmińsko-Mazurska Kurator Oświaty – Jolanta Weronika Skrzypczyńska objęli honorowy patronat nad programem edukacyjnym „Życie nad wodą”.     Fundacja Czysta Rzeka Organizacja pozarządowa bazująca na 7-letnim doświadczeniu przeprowadzania akcji społecznego sprzątania rzek i terenów zielonych pod nazwą „Operacja Czysta Rzeka”, gromadząca ponad 95-tysięczna społeczność, która uprzątnęła z łona natury ponad 2000 ton odpadów. Warmia i Mazury plasuje się wysoko wśród zaangażowanych w tę inicjatywę województw. Tylko w tym roku odbyło się tutaj 103 akcje, w ramach których 3600 uczestników zebrało prawie 55 ton odpadów. Kilka akcji zorganizowano w samym Olsztynie, w tym akcje organizowane przez PTTK Mazury nad Łyną i na Łynie czy przez Centrum Współpracy z Otoczeniem Społeczno-Gospodarczym UWM na Kortowie, Koło Naukowe PROSPERO czy akcje szkolne. W 2023 r. za działania promujące ochrony przyrody na Warmii Operacja Czysta Rzeka wygrała w plebiscycie KLIMATYCZNI. Fundację tworzą ludzie zaangażowani, działający z pasją i ceniący wyjątkowość i bogactwo otaczającej nas natury. Z szacunku do przyrody organizacja promuje postawę ekologicznej wrażliwości, aby zachować ją dla przyszłych pokoleń. Fundacja Czysta Rzeka zajmuje się edukacją ekologiczną. Wśród celów organizacji znajdują się, m.in. działalność edukacyjna w zakresie ochrony zasobów wodnych, odpowiedzialnego i prośrodowiskowego stylu życia, w tym zarządzania odpadami oraz promocja zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnych. Fundatorem Fundacji Czysta Rzeka jest 5 Strona Sp. z.o.o – wydawca czasopisma „Kraina Bugu”, inicjator Operacji Czysta Rzeka. Więcej informacji na https://czystarzeka.org/. [1] Badanie EKOBAROMETR – VII EDYCJA, maj 2025, metoda wywiadów online (CAWI) na panelu internetowym SW Panel, n=1502

Polacy dostrzegają problem suszy. I choć w większości (71,4%) zgadzamy się z tym, że należy dbać o zasoby wody, to jednak co piąty z nas nie wie, czy powinien tak postępować. Ci, którzy podjęli działania w kierunku dbania o zasoby wodne wymieniają najczęściej proste nawyki, które każdy może wprowadzić. W związku z suszą bardziej niż wysychania rzek, jezior i mokradeł (43%) czy umierania lasów (39,9%) obawiamy się wzrostu cen żywności i pożarów (ponad 50%) – wynika z najnowszej fali badania EKObarometr zrealizowanego przez SW Research wspólnie z Fundacją Czysta Rzeka. 5 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Ochrony Środowiska, więc przyglądamy się temu, jak podchodzimy do troski o wodę wobec suszy, z którą w Polsce mamy do czynienia. Okres wiosenno-letni sprzyja obserwacjom przyrody. Częściej wychodzimy z domów, zwłaszcza w pogodne dni. W tym roku zimy praktycznie nie było, ale i ciepła wiosna nie przyszła szybko. Mieliśmy do czynienia z wahaniami temperatury, a już w lutym komunikaty Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej alarmowały o suszy hydrologicznej w naszym kraju i w Europie. Problem suszy społecznie zauważalny Większość Polaków (43,3%) raczej zgadza się ze stwierdzeniem, że w Polsce występuje problem suszy, a 25,5 % zdecydowanie taką tezę popiera. Łączą też wpływ zjawisk, które obserwują na łonie natury, takich jak: mała ilość opadów deszczu (65,9%), niski poziom wody w rzekach (63%), brak zimy lub zimy bez śniegu (57%) z zaistniałą sytuacją. Podobnie jak problem suszy Polacy dostrzegają, że w naszym kraju mamy deficyt wód gruntowych – 41% odpowiedzi raczej tak i 22,7 % – zdecydowanie tak. Polska wodą nie stoi Około 15 lat temu na jednego Polaka przypadało nieco ponad 2300 metrów sześciennych wody. Pięć lat temu było to już tylko 1600 metrów sześciennych. Według kryteriów Organizacji Narodów Zjednoczonych można nasz kraj zaliczyć do zagrożonych pod względem bezpieczeństwa wodnego – granicą jest pułap 1700 metrów sześciennych na mieszkańca. Trudniejszą sytuację w Europie pod względem odnawialnych zasobów wody mają zaledwie trzy państwa: nasi południowi sąsiedzi Czesi oraz dwa ciepłe kraje wyspiarskie: Malta i Cypr. Zmiany klimatu i działalność człowieka Zmiany klimatyczne to jeden z najistotniejszych czynników, które przyczyniły się do wystąpienia suszy, ale zdaniem Staweckiego – bezśnieżne zimy obnażyły główną przyczynę wysychania kraju: ludzkie błędy przeszłości i teraźniejszości, czyli melioracje, osuszanie mokradeł, prostowanie i przegradzanie rzek. Należy dbać o wodę nawet w skali mikro W związku z tym, że Polska jest krajem ubogim w wodę, należy dbać o zasoby wody –„tak zdecydowanie” twierdzi 35,9% mieszkańców, a niemal drugie tyle 35,5% odpowiada „raczej tak”. Polacy podejmują więc działania w kierunku dbania o zasoby wodne. Wśród nich wymieniają najczęściej nawyki, które każdy z nas może łatwo wprowadzić w życie, takie jak: zakręcanie kranu podczas mycia zębów (54,4%), branie prysznica zamiast kąpieli w wannie (48,7%) czy odpowiedzialne zarządzanie odpadami. Polacy nie wyrzucają więc baterii do odpadów zmieszanych (41,3%) czy nie wylewają do zlewu pozostałości takich jak oleje czy substancje chemiczne (31,2%), a także ograniczają zużycie plastiku (36,2%). Niemal co trzeci Polak deklaruje, że pije wodę z kranu zamiast butelkowanej, a niewiele mniej, że zbiera deszczówkę (28,1%). Co piaty Polak nie wie, czy powinien cokolwiek robić w tym zakresie, a 6,1% otwarcie przyznaje, że nie robi nic. Susza: troska o własne życie i bezpieczeństwo vs zagrożenia środowiskowe W odpowiedzi na pytanie, czego boimy się najbardziej w związku z suszą, troska o własne życie i bezpieczeństwo biorą górę – obawiamy się wzrostu cen żywności i pożarów (ponad 50%). Zagrożenia środowiskowe takie jak: wysychanie rzek, jezior i mokradeł czy umieranie lasów pojawiają się na kolejnych pozycjach, ale też wysoko – 43% i 39,9%. Nota metodologiczna: Badanie EKOBAROMETR – VII EDYCJA zostało zrealizowane w maju 2025 przez SW RESEARCH Agencję Badań Rynku i Opinii metodą wywiadów online (CAWI) na panelu internetowym SW Panel na reprezentatywnej próbie 1502 Polaków w wieku 16-80 lat. O badaniu EKObarometr: EKObarometr to jedyny w swoim rodzaju cykl badań poświęcony analizie aktualnych postaw i nastrojów polskich konsumentów wobec szeroko pojętej ekologii obecnej w różnych sferach codziennego życia. Realizowany jest przez agencję SW Research nieprzerwanie od I kwartału 2020 roku. Pełna wersja raportu zostanie opublikowana 17 czerwca na oficjalnej stronie projektu: www.ekobarometr.pl. Fundacja Czysta Rzeka  Organizacja pozarządowa bazująca na 7-letnim doświadczeniu przeprowadzania akcji społecznego sprzątania rzek i terenów zielonych pod nazwą „Operacja Czysta Rzeka”, gromadząca ponad 90-tysięczna społeczność, która uprzątnęła z łona natury ponad 2000 ton odpadów. Fundację tworzą ludzie zaangażowani, działający z pasją i ceniący wyjątkowość i bogactwo otaczającej nas natury. Z szacunku do przyrody organizacja promuje postawę ekologicznej wrażliwości, aby zachować ją dla przyszłych pokoleń. Fundacja Czysta Rzeka zajmuje się edukacją ekologiczną. Wśród celów organizacji znajdują się, m.in. działalność edukacyjna w zakresie ochrony zasobów wodnych, odpowiedzialnego i prośrodowiskowego stylu życia, w tym zarządzania odpadami oraz promocja zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnych. Fundatorem Fundacji Czysta Rzeka jest 5 Strona Sp. z.o.o – wydawca czasopisma „Kraina Bugu”. Więcej informacji na https://czystarzeka.org/. Operacja Czysta Rzeka To pierwsza w historii akcja społecznego sprzątania rzek i innych terenów zielonych. Ma na celu zaangażowanie lokalnych społeczności, samorządów, organizacji pozarządowych, a także turystów do posprzątania rzek i terenów wokół, a w ciągu roku do utrzymania tam czystości. To także akcja edukacyjna i społeczna zakładająca w długiej perspektywie wpływanie na zachowania i postawy obywateli wyrażające dbałość o środowisko lokalne, w którym na co dzień żyją, z którego korzystają, i z którego w przyszłości będą korzystać następne pokolenia. Początkowo miała dotyczyć jedynie rzeki Bug, ale szybko okazało się, że są chętni do propagowania idei w całej Polsce. Dzięki temu już ponad 95 tysięcy wolontariuszy zebrało ponad 2000 ton śmieci w całej Polsce. Co roku akcję wspierają samorządy, organizacje pozarządowe, przedsiębiorcy, największe wypożyczalnie sprzętu pływającego oraz lokalni liderzy, media i przedstawiciele życia publicznego tacy jak: Jacek Kleyff, Andrzej Stasiuk, Adam Nowak i Raz Dwa Trzy, Stanisław Soyka, Urszula Dudziak, Kayah, Marek Kamiński, Anna Maruszeczko, o. Tomasz Dostatni, prof. Stanisław Baj, dr Andrzej Kruszewicz, o. Leon Knabit, Justyna Steczkowska czy Beata Sadowska. Operację Czysta Rzeka wspierał także śp. Aleksander Doba.  Pomysłodawcą i organizatorem Operacji Czysta Rzeka jest Wydawnictwo 5 Strona – wydawca magazynu „Kraina Bugu”. Siódma edycja Operacji Czysta Rzeka wspierana jest przez sponsorów i partnerów.  Sponsorem Strategicznym 7. Edycji jest marka