Kilkanaście worków pełnych porzuconych odpadów, czyste brzegi olsztyńskich akwenów, a przede wszystkim ogromna duma z dobrze wykonanej pracy – tak wyglądał kolejny etap autorskiego programu edukacyjnego „Życie nad wodą”.

Uczniowie z trzech olsztyńskich szkół podstawowych ruszyli w teren, by posprzątać brzegi rzeki i jezior, którymi opiekują się w ramach projektu Fundacji Czysta Rzeka.

Program „Życie nad wodą”, który wystartował na początku roku szkolnego w Olsztynie, ma na celu zaszczepienie w młodych ludziach odpowiedzialności za najbliższe otoczenie przyrodnicze. Szkoły biorące udział w projekcie oficjalnie adoptowały wybrane przez siebie lokalne akweny: rzekę i jeziora, stając się ich całorocznymi opiekunami. Po wczesnowiosennych warsztatach edukacyjnych w plenerze przyszedł czas na najbardziej wyczekiwane działania w terenie.

Zamiast lekcji w ławkach – rękawice, worki i troska o naturę

Wiosenny maraton sprzątania rozpoczęła młodzież ze Szkoły Podstawowej nr 14 im. Marii Konopnickiej, która z ogromnym zaangażowaniem uporządkowała fragmenty brzegów malowniczej rzeki Łyny. Najwięcej śmieci, najczęściej szklanych i plastikowych butek czy puszek, było na zboczach rzeki. Wśród zdobyczy znalazły się: butelka z życzeniami na Nowy Rok oraz doniczka.

Jeszcze tego samego dnia do akcji wkroczyli uczniowie ze Szkoły Podstawowej nr 7 im. Ziemi Warmińskiej w Olsztynie. Ich celem był Las Miejski nad Jeziorem Długim. Młodzi ludzie z dużym skupieniem zbierali śmieci pozostawione przez nieodpowiedzialnych spacerowiczów, łącząc pożyteczne działanie z integracją na świeżym powietrzu.  Niedaleko stacji kolejowej Likusy odkryli dzikie wysypisko, do którego wciąż dorzucano śmieci. Wśród odpadów tu także przeważały szklane i plastikowe butelki. Znaleźli też stalowy nóż, ubrania, świetlówki i dwie opony.

Finał majowej fali porządków należał do uczniów ze Szkoły Podstawowej nr 30 im. Marii Zientary-Malewskiej, którzy wzięli pod lupę Jezioro Kortowskie. Młodzi ekolodzy z uśmiechem na ustach i pełną świadomością ekologiczną przeczesywali zarośla wokół akwenu, udowadniając, że dbanie o czystość swojej małej ojczyzny może być wspaniałą przygodą i lekcją empatii do świata przyrody.

W miasteczku studenckim młodzież natknęła się na ślady po majówkowym biesiadowaniu – jednorazowe grille, szklane i plastikowe butelki, jednorazowe naczynia, opakowania po chipsach i papierosach. W części leśnej także znaleziono sporo plastiku i butelek. Kilka osób zdecydowało się na zwrot odpadów do butelkomatu.

Nauka przez zachwyt i podróże marzeń

Akcje sprzątania to jednak nie koniec przygody z programem „Życie nad wodą”. Edukatorzy Fundacji Czysta Rzeka podkreślają, że kluczem jest pokazanie młodzieży szerszego kontekstu dbania o zasoby wodne planety.

Pod koniec maja odbędą się ostatnie stacjonarne warsztaty i obserwacje terenowe uczniów. Prawdziwa nagroda za wielomiesięczny trud i ekologiczne zaangażowanie czekają olsztyńskie szkoły już w czerwcu. Uczniowie wyruszą wtedy na wyjątkowe, pełne inspiracji wycieczki rekreacyjno-edukacyjne do jednych z najnowocześniejszych centrów nauki w Polsce: unikalnego ekologicznego centrum Hydropolis we Wrocławiu oraz legendarnego Centrum Nauki Experyment w Gdyni. Tam na własne oczy zobaczą, jak fascynujące tajemnice kryje w sobie woda i jak potężny wpływ ma na nasze codzienne życie.

To pierwsza edycja projektu „Życie nad wodą” skierowanego do uczniów szkół podstawowych w Olsztynie. Jest on realizowany, dzięki grantowi przyznanemu Fundacji Czysta Rzeka przez Meridiam Endowment Fund oraz wsparciu finansowemu od spółki Dobra Energia dla Olsztyna sp. z o.o.

Prezydent Miasta Olsztyna – Robert Szewczyk oraz Warmińsko-Mazurska Kurator Oświaty – Jolanta Weronika Skrzypczyńska objęli honorowy patronat nad programem edukacyjnym „Życie nad wodą”.    

O programie „Życie nad wodą”

Celem programu jest propagowanie wrażliwości ekologicznej oraz postaw przyjaznych środowisku, a także nauka uważności i obserwacji przyrody oraz doceniania dobroczynnego wpływu, jaki natura ma na nasze funkcjonowanie. W ramach zajęć w plenerze uczniowie dowiadują się, w jaki sposób funkcjonują obszary wodne i związane z wodą, czym jest i jakie znaczenie ma różnorodność biologiczna. Doświadczają również działania w grupie i rozwijają kompetencje obywatelskie, które pozwolą na aktywne i odpowiedzialne uczestnictwo w życiu społecznym w przyszłości.

Program „Życie nad wodą” obejmuje pięć spotkań edukacyjnych nad wybranym przez szkołę akwenem, który na okres roku szkolnego placówka weźmie „pod opiekę”. W trakcie autorskich zajęć uczestnicy zaprzyjaźniają się z najbliższą rzeką lub jeziorem oraz otoczeniem przyrodniczym, poznają historię i zwracają uwagę na to, jaki wpływ człowiek wywiera na środowisko. Uczniowie poszerzają także swoją wiedzę na temat form ochrony przyrody, poznają rodzaje odpadów oraz ich szkodliwość, a także zasady odpowiedzialnego gospodarowania odpadami. Swoje wnioski zapisują w osobistym Dzienniczku Obserwacji.

Fundacja Czysta Rzeka

Organizacja pozarządowa bazująca na 7-letnim doświadczeniu przeprowadzania akcji społecznego sprzątania rzek i terenów zielonych pod nazwą „Operacja Czysta Rzeka”, gromadząca ponad 95-tysięczna społeczność, która uprzątnęła z łona natury ponad 2000 ton odpadów. Warmia i Mazury plasuje się wysoko wśród zaangażowanych w tę inicjatywę województw. Tylko w tym roku odbyło się tutaj 103 akcje, w ramach których 3600 uczestników zebrało prawie 55 ton odpadów. Kilka akcji zorganizowano w samym Olsztynie, w tym akcje organizowane przez PTTK Mazury nad Łyną i na Łynie czy przez Centrum Współpracy z Otoczeniem Społeczno-Gospodarczym UWM na Kortowie, Koło Naukowe PROSPERO czy akcje szkolne. W 2023 r. za działania promujące ochrony przyrody na Warmii Operacja Czysta Rzeka wygrała w plebiscycie KLIMATYCZNI.

Fundację tworzą ludzie zaangażowani, działający z pasją i ceniący wyjątkowość i bogactwo otaczającej nas natury. Z szacunku do przyrody organizacja promuje postawę ekologicznej wrażliwości, aby zachować ją dla przyszłych pokoleń. Fundacja Czysta Rzeka zajmuje się edukacją ekologiczną. Wśród celów organizacji znajdują się, m.in. działalność edukacyjna w zakresie ochrony zasobów wodnych, odpowiedzialnego i prośrodowiskowego stylu życia, w tym zarządzania odpadami oraz promocja zrównoważonego rozwoju społeczności lokalnych.

Fundatorem Fundacji Czysta Rzeka jest 5 Strona Sp. z.o.o – wydawca czasopisma „Kraina Bugu”, inicjator Operacji Czysta Rzeka.

Więcej informacji na https://czystarzeka.org/.